Hafan Cymraeg Hafan Cymraeg Newyddion Amdanom Ni Cysylltu â Ni I Rieni a Gofalwyr I Blant a Phobl Ifanc I Weithwyr Proffesiynol Home

Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr

Gwasanaeth Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc Gogledd Cymru

Adborth

English

English

Problemau Cwsg mewn Plant a Phobl Ifanc


Un o broblemau mwyaf cyffredin plant bach a phlant ifanc yw’r ffaith nad ydynt yn cysgu. Efallai bod plentyn yn cael trafferth setlo i gysgu, neu’n deffro yn y nos ac eisiau rhiant.


Faint o gwsg mae fy mhlentyn ei angen?


Mae’r swm o gwsg sydd ei angen yn mynd yn llai yn raddol o blentyndod i oed bod yn oedolyn.


Mae pob plentyn yn wahanol ond yn fel rheol:



Pam nad yw fy mhlentyn yn gallu cysgu?


Gall sawl rheswm fodoli:



Problemau cysgu pobl ifanc


Gall plant yn eu harddegau gael problemau cysgu. Efallai eu bod yn ei chael hi’n anodd cysgu os ydyn nhw’n poeni, yn yfed gormod o de, coffi, cola neu ddiodydd egni, neu eu bod yn defnyddio cyffuriau anghyfreithlon. Bydd rhai yn dod i arfer mynd i gysgu’n hwyr iawn. Ar ôl ychydig o amser, byddan nhw’n gweld eu bod yn methu mynd i gysgu yn gynharach.


Weithiau mae anhawster cysgu yn rhan o iselder.


Bod yn gysglyd yn ystod y dydd


Gall yr achos dros hyn fod oherwydd bod eich plentyn heb gael digon o gwsg yn y nos. Efallai eu bod yn mynd i’r gwely’n rhy hwyr neu yn cael trafferth cysgu, am resymau a ddisgrifir uchod.


Mae rhesymau llai cyffredin yn cynnwys:



Hunllefau


Mae’r rhan fwyaf o blant yn cael hunllefau o bryd i’w gilydd. Mae’r rhain yn freuddwydion byw a brawychus.  Bydd plant fel arfer yn cofio’r freuddwyd a bydd angen eu cysuro fel eu bod yn gallu mynd yn ôl i gysgu.


Gall hunllefau gael eu hachosi gan bryder, damweiniau difrifol, bwlio a/neu gamdriniaeth o unrhyw fath. Gallwch helpu trwy annog eich plentyn i dynnu llun neu siarad am y freuddwyd. Bydd hyn yn eich helpu i ddarganfod yr achos dros y gofid a phenderfynu pa gymorth neu gefnogaeth sydd ei angen ar eich plentyn.


Arswyd nos


Plant rhwng 4 a 12 oed sy’n cael eu haffeithio gan arswyd nos fel arfer.  Mae hyn yn hollol wahanol i hunllefau neu freuddwydion sy’n gysylltiedig â phryder.


Yn wahanol i hunllefau, maen nhw’n digwydd i blant ifanc awr neu ddwy ar ôl mynd i gysgu. Yr arwydd cyntaf yw eich plentyn yn sgrechian yn afreolus ac yn ymddangos i fod yn effro. Er gwaethaf yr ymddangosiad, mae eich plentyn yn dal i fod yn cysgu. Ni fyddan nhw’n gallu eich adnabod, byddan nhw’n ddryslyd ac yn methu cyfathrebu, ac fel arfer mae hi’n anodd eu cysuro. Mae’n well peidio â thrio eu deffro, ond aros efo nhw hyd nes bod yr arswyd nos wedi mynd heibio, fel arfer ar ôl rhyw 5 munud. Trïwch beidio â gofidio. Gall fod yn drallodus iawn gweld eich plentyn wedi cynhyrfu cymaint, ond ni fyddant yn ei gofio yn y bore. Mae plant yn tyfu allan o hyn fel arfer.


Cerdded yn eich cwsg


Mae cerdded yn eich cwsg yn debyg i arswyd nos, ond yn hytrach na brawychu, mae’r plentyn yn codi allan o’r gwely ac yn symud o gwmpas.  Y prif beth gallwch ei wneud yw sicrhau na fydd y plentyn yn brifo. Efallai y bydd angen rhagofalon ymarferol, fel defnyddio gât grisiau, sicrhau bod y ffenestri a’r drysau wedi cloi yn iawn a bod tanau wedi’u diffodd neu â gard. Mae plant yn tueddu i dyfu allan o hyn hefyd.


Pam bod problemau cysgu o bwys?


Mae problemau cysgu’n gyffredin iawn. Mae’r rhan fwyaf o broblemau cysgu plant yn digwydd yn achlysurol yn unig. Nid ydynt yn ddifrifol ac maent yn gwella yn eu hamser eu hunain. Os nad ydynt yn gwella, rhaid i chi eu hystyried yn ddifrifol. Mae’n bosibl iddynt ymyrryd ag addysg ac ymddygiad eich plentyn yn ogystal â bod yn drallodus. Efallai bod problemau sylfaenol corfforol neu iechyd meddwl.


Beth allaf ei wneud i helpu fy mhlentyn i gysgu’n well?


Mae’n bwysig bod gan eich plentyn arfer cysgu rheolaidd:



Sut allaf helpu fy mhlentyn yn ei arddegau gysgu’n well?



Ble gallaf gael help?


Gall eich Meddyg Teulu neu ymwelydd iechyd gynnig cyngor neu gymorth. Os na fydd pethau’n gwella gall eich Meddyg Teulu neu weithiwr proffesiynol arall gyfeirio eich plentyn at baediatregydd neu Wasanaeth Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc am farn arbenigol. Bydd hyn yn help i ddarganfod beth yn union yw’r broblem a sut y gellir ei datrys orau.

Fersiwn i’w Brintio