Hafan Cymraeg Hafan Cymraeg Newyddion Amdanom Ni Cysylltu â Ni I Rieni a Gofalwyr I Blant a Phobl Ifanc I Weithwyr Proffesiynol Home

Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr

Gwasanaeth Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc Gogledd Cymru

Adborth

English

English

Anhwylderau Bwyta


Mae pryderon am bwysau, siâp a bwyta yn gyffredin, yn arbennig ymysg merched ifanc. Os ydych dipyn dros bwysau neu’n ordew, mae’n gallu achosi llawer o broblemau, yn arbennig o ran iechyd.  Yn aml iawn, os ydych dros bwysau mae’n bosib colli pwysau drwy fwyta’n fwy iach.  Mae’n swnio’n hawdd, ond efallai y bydd angen help i ddod o hyd i ffordd o wneud hyn.


Beth ydy anhwylderau bwyta?


Mae llawer o bobl ifanc yn dymuno bod yn deneuach, a rhai ohonynt heb fod dros bwysau yn y lle cyntaf. Yn aml maen nhw’n ceisio colli pwysau drwy fynd ar ddiet neu fynd heb brydau. Yn achos rhai, mae poeni am eu pwysau yn troi’n obsesiwn.  Gall hyn yn ei dro droi’n anhwylder bwyta difrifol.  Mae’r daflen ffeithiau hon yn edrych ar yr anhwylderau bwyta mwyaf cyffredin – anorecsia nerfosa a bwlimia nerfosa.




Mae’r ddau anhwylder yn fwy cyffredin mewn merched, ond maen nhw’n digwydd i fechgyn.  Gall ddigwydd i bobl ifanc o bob cefndir a diwylliant.


Beth ydy arwyddion anorecsia neu bwlimia?


Efallai y gwnewch chi sylwi ar rai neu’r rhan fwyaf o’r arwyddion isod:



Gall fod yn anodd i rieni neu athrawon ddweud y gwahaniaeth rhwng pobl ifanc yn mynd ar ddiet a phroblem fwy difrifol.  Os ydych yn bryderus am bwysau eich plentyn a sut mae’n bwyta, ewch i weld y meddyg teulu.  Mae help a chyngor ar gael drwy asiantaethau eraill hefyd.


Pa effeithiau mae anhwylderau bwyta’n eu cael?


Gall unigolyn efo’r cyflwr hwn gael problemau corfforol ac emosiynol.  Mae rhai o’r rhain yn cynnwys:



Mae’n bwysig cofio, os bydd y ddau anhwylder uchod yn cael parhau heb eu hatal, gall anorecsia a bwlimia ddatblygu’n gyflyrau sy’n peryglu bywyd.  Dros amser, maen nhw’n anoddach i’w trin, a’r effeithiau’n fwy difrifol.


Beth sy’n achosi anhwylderau bwyta?


Mae anhwylderau bwyta’n cael eu hachosi gan nifer o bethau gwahanol:



Pwy all ddatblygu anhwylder bwyta?


Rhai o’r ffactorau sy’n gwneud y posibilrwydd o gael anhwylder bwyta yn fwy tebygol yw:



Yn aml mae pobl ifanc ag anhwylderau bwyta yn ymddwyn yn obsesiynol.


Mae’r risg yn fwy i rai pobl nag i eraill. Gall unigolion sensitif neu bryderus, sy’n cael trafferth bod yn annibynnol o’u teuluoedd, hefyd wynebu fwy o risg.   Gall anhwylderau bwyta redeg mewn teuluoedd hefyd.  Mae teuluoedd pobl ifanc sy’n dioddef o anhwylderau bwyta yn aml yn cael anhawster mawr gyda newid neu wrthdaro, ac maen nhw’n gallu bod yn anarferol o agos neu’n cysgodi gormod ar eu plant.


Ble alla i gael help?


Os ydych yn meddwl bod bachgen neu ferch ifanc yn datblygu anhwylder bwyta, peidiwch â bod ofn gofyn a ydyn nhw’n poeni amdanyn nhw’u hunain.  Yn aml iawn dydy pobl ifanc sy’n dioddef o anhwylderau bwyta ddim yn gallu cydnabod bod ganddyn nhw broblem.  Mae’n bosib na fyddan nhw eisiau i chi fusnesu ac efallai y byddan nhw’n gwylltio neu’n crio.

Fodd bynnag, os ydych dal yn poeni gallwch ofyn am gyngor gan weithwyr proffesiynol mewn gwahanol asiantaethau e.e. y meddyg teulu neu baediatregydd.  Mae’n bwysig eich bod yn teimlo fod gennych gefnogaeth ac nad ydych ar eich pen eich hun.


Beth alla i wneud i helpu?


Dyma awgrymiadau syml a defnyddiol i helpu pobl ifanc gadw at bwysau iach ac osgoi anhwylderau bwyta.



Pa bryd mae arnoch angen help proffesiynol?


Pan fo problemau bwyta yn gwneud prydau teuluol yn straen, mae’n bwysig gofyn am gyngor proffesiynol. Bydd eich meddyg teulu yn gallu’ch cynghori chi am ba help arbenigol sydd ar gael yn lleol a bydd yn gallu trefnu cyfeiriad. Gall help fod ar gael drwy’r paediatregydd, dietegydd neu Wasanaeth Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc (CAMHS).


Os bydd yr anhwylder bwyta yn achosi afiechyd corfforol, mae’n bwysig cael help meddygol yn sydyn. Os na fydd yn cael ei drin, mae perygl o anffrwythlondeb, esgyrn tenau (osteoporosis), amharu ar dyfiant a hyd yn oed marwolaeth, ond os caiff ei drin, mae’r rhan fwyaf o bobl ifanc yn gwella.  


Gwefannau Defnyddiol:


B-eat

Mae gan y Gymdeithas Anhwylderau Bwyta llawer o wybodaeth a thaflenni cymorth ar lein

Llinell Gymorth: 0845 634 7650 (Dydd Llun i Ddydd Gwener: 4.30pm i 8.30pm / Dydd Sadwrn: 1.00pm i 4.30pm)

www.b-eat.co.uk


Fersiwn i’w Brintio