Hafan Cymraeg Hafan Cymraeg Newyddion Amdanom Ni Cysylltu â Ni I Rieni a Gofalwyr I Blant a Phobl Ifanc I Weithwyr Proffesiynol Home

Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr

Gwasanaeth Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc Gogledd Cymru

Adborth

English

English

Cyffuriau / Alcohol


Mae llawer o bobl ifanc eisiau gwybod am gyffuriau ac alcohol. Mae’n bwysig gwybod ei bod yn hawdd iawn canfod eich hun mewn sefyllfa lle mae gennych broblem, er gwaetha grym ewyllys.  Mae’n bosib y byddwch yn meddwl i ddechrau bod eich defnydd o gyffuriau neu alcohol 'dan reolaeth', ond mae'r pethau yma'n gallu bod yn gaethiwus iawn, ac yn fuan iawn, mae'n bosib y byddant yn dechrau'ch rheoli chi.


Beth ydy’r cyffuriau sy’n cael eu defnyddio fel arfer?


Hoff gyffuriau cymdeithas ydy alcohol a thybaco. Mae’r ddau’n gaethiwus iawn ac yn cael eu defnyddio gan filiynau o bobl. Mae yna lawer o gyffuriau eraill sy'n gaethiwus. Mae rhai ohonyn nhw’n ‘gyfreithlon’ ac eraill yn ‘anghyfreithlon’.


Mae rhai sylweddau ‘cyfreithlon’ fel petrol a glud, o gael eu camddefnyddio, yn gallu bod yn niweidiol iawn. Mae hyd yn oed meddyginiaethau, fel tabledi lladd poen neu gyffuriau at broblemau cysgu yn gallu bod yn gaethiwus, yn enwedig os nad ydynt yn cael eu defnyddio yn y ffordd y maen nhw wedi cael eu rhagnodi.


Y cyffuriau ‘anghyfreithlon’ amlwg ydy pethau fel canabis (hash), sbîd (amffetaminau), ecstasi (E), cocên a heroin.


I gael gwybodaeth fwy manwl am gyffuriau a’u heffaith, ewch i’r gwefannau isod.


Pam bod pobl yn cymryd cyffuriau neu alcohol?


Mae pobl yn gwneud hyn am lawer o resymau fel:



Beth sy’n arwain at broblemau efo cyffuriau ac alcohol?


Mae’r rhain hefyd yn gallu digwydd am resymau gwahanol fel:



Beth ydy peryglon cymryd cyffuriau ac alcohol?


Mae cyffuriau ac alcohol yn niweidio’ch iechyd. Dyma rai ffeithiau sylfaenol:



Sut fydda i’n gwybod pan fydda i’n gaeth?


Yr arwydd mwyaf cyffredin fod gennych broblem cyffuriau neu alcohol yw pan fyddwch yn teimlo nad oes gennych ddewis bellach. Rydych yn teimlo fod rhaid i chi gymryd mwy a mwy o’r cyffur i gael yr un effaith. Mae’n bosibl y byddwch yn ei gweld yn anodd ymdopi hebddo. Mae’n bosibl y byddwch yn dweud “Dydw i ddim mo’i angen”, ond yn gweld ei fod yn arferiad na allwch roi’r gorau iddo.


Darllenwch y cwestiynau isod a’u hateb yn onest:



Os mai ‘ie’ yw’r ateb i'r cwestiynau hyn, mae'n bosibl eich bod yn gaeth.


Beth ddylwn i wneud os bydd rhywun yn cynnig cyffuriau neu alcohol i mi?



Os byddwch yn cymryd rhywbeth, cofiwch beth ydy’r ffin ddiogel i chi. Meddyliwch ymlaen, gwyliwch faint rydych yn ei gymryd, a gwnewch gynllun i stopio neu adael y sefyllfa.


Beth ddylwn i wneud os bydd fy ffrind neu rywun rydw i’n ei adnabod angen help?


Mae’n gallu bod yn anodd iawn gweld rhywun rydych yn ei hoffi neu'n meddwl llawer ohonynt gyda phroblem cyffuriau neu alcohol. Efallai y byddwch yn ceisio dweud wrthynt am stopio, neu'n awgrymu eu bod yn gadael pan fyddant yn cymryd mwy na ddylent.


Peidiwch â cheisio siarad â nhw pan fyddant wedi meddwi neu wedi cymryd llawer o gyffuriau. Byddai’n well siarad â nhw'r diwrnod wedyn. Gallech awgrymu y dylent gael help (gweler y gwefannau isod).


Mewn achos brys, fel mynd yn anymwybodol neu anafu eu hunain, ffoniwch am ambiwlans ar unwaith.


Cofiwch: dydych chi ddim yn gyfrifol am yr hyn mae eich ffrind yn ei wneud. Gofalwch amdanoch eich hun, siaradwch ag eraill fel eu teulu neu athro/athrawes y gallwch ymddiried ynddo/ynddi a siarad ag ef/hi.


Ble galla i gael help?


Mae yna wahanol ffyrdd o gael help. Mae siarad efo rhywun rydych yn ymddiried ynddo i ddechrau yn helpu.



Mae’n bosib y byddech yn hoffi siarad efo gweithiwr proffesiynol hyd yn oed, fel eich meddyg teulu, nyrs y feddygfa, prosiect cyffuriau lleol neu’r gwasanaeth iechyd meddwl plant a phobl ifanc (CAMHS). Gallant eich cyfeirio ymlaen at y gwasanaeth perthnasol, a gallant gynnig cyngor a chefnogaeth i chi.


Mae’r wybodaeth yma yn eich llyfr ffôn lleol, neu ar wefan y Cyngor lleol, neu gallwch ofyn am y cyfeiriad yn y ganolfan iechyd.


Gwefannau Defnyddiol:

DAN 24/7

Llinell Gymorth Cyffuriau ac Alcohol

Llinell Gymorth ddwyieithog am ddim: 0808 808 2234 neu testun DAN i 81066

www.dan247.org.uk

Fersiwn i’w Brintio