Hafan Cymraeg Hafan Cymraeg Newyddion Amdanom Ni Cysylltu â Ni I Rieni a Gofalwyr I Blant a Phobl Ifanc I Weithwyr Proffesiynol Home

Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr

Gwasanaeth Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc Gogledd Cymru

Adborth

English

English

Ymdopi â Bwlio


Beth yw bwlïo?


Mae bwlïo yn digwydd pan fydd plentyn arall neu grŵp o blant yn pigo ar blentyn. Mae'n greulon a bwriadol. Mae'n anodd i ddioddefwyr amddiffyn eu hunain. Fel arfer bydd bwlïo yn digwydd drosodd a throsodd, a gall barhau am gyfnod hir os na fydd unrhyw beth yn cael ei wneud amdano.


Gall digwydd mewn llawer o wahanol ffyrdd sy'n cynnwys corfforol, llafar neu emosiynol.


Efallai y bydd plant sy'n bwlïo yn:



Pa mor gyffredin mae bwlïo?


Mae bwlïo yn gyffredin iawn a gall ddigwydd ym mhob ysgol. Mae arolygon yn dangos bod hanner disgyblion ysgol gynradd ac un mewn 10 disgybl ysgol uwchradd yn cael eu bwlïo.


Pam fod hyn yn digwydd?


Nid oes un rheswm sengl pam fod rhai plant yn dod yn fwlis neu'n ddioddefwyr. Mae plant sy'n ymosodol yn fwy tebygol o ddod yn fwlis. Byddant yn pigo ar blant sy'n ymddangos yn wahanol mewn rhyw ffordd - y rheiny sy'n dawel, swil, ar ben eu hunain ar amser chwarae, a heb fod yn gallu amddiffyn eu hunain. Hefyd mae plant sydd â salwch neu anabledd neu sy'n ordew yn fwy tebygol o gael eu bwlïo.


Beth yw effeithiau bwlïo?


Gall cael eich bwlïo gael effaith ddifrifol ar iechyd corfforol a meddyliol plentyn. Gall y rhain gynnwys:



Gall y problemau hyn bara am gyfnod hir ar ôl i'r bwlïo stopio.


Pwy a beth sy'n gallu helpu?


Rhieni



Ysgol


Gall bwlïo ddigwydd mewn unrhyw ysgol, felly mae'n bwysig bod gan bob ysgol raglen gwrth-fwlïo effeithiol. Dylent wneud yn glir na fyddant yn caniatau bwlïo neu ymddygiad ymosodol.

 

Gweithwyr proffesiynol eraill sy'n gallu helpu.


Yn achos plant y mae bwlïo wedi effeithio ar eu hiechyd, efallai y byddant yn cael budd o help arbenigol gan eu meddyg teulu, nyrs ysgol, gweithiwr cymdeithasol neu seicolegydd addysgol a fydd yn gallu cynnig help a chyngor. Yn aml bydd angen trin plant â phroblemau emosiynol yn uniongyrchol, hyd yn oed os bydd yr ysgol wedi llwyddo i stopio'r bwlïo. Gall eich meddyg teulu gyfeirio eich plentyn i Wasanaeth Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc.


Gwefannau Defnyddiol:


Beatbullying

www.beatbullying.org

Elusen atal bwlio â phwyslais ar weithio yn uniongyrchol  â phlant a phobl ifanc.


Bullying UK

www.bullying.co.uk

Rhan o Family Lives, elusen genedlaethol sy’n darparu help a chefnogaeth ar gyfer pob agwedd ar fywyd teuluol.

Gwasanaeth cyngos dros y ffôn am ddim a chyfrinachol: 0808 800 2222


Childline

www.childline.org.uk

Yn darparu gwasanaeth dros y ffôn am ddim a chyfrinachol ar gyfer plant.

Llinell Gymorth:  0800 1111


Kidscape

www.kidscape.org.uk

Yn darparu cyngor, rhedeg cyrsiau hyfforddiant ac yn cynhyrchu taflenni defnyddiol a gwybodaeth am fwlio.


Y Cynghrair Gwrth-fwlio (ABA)

www.anti-bullyingalliance.org.uk

Yn dwyn ynghyd mwy na 100 sefydliad yn un rhwydwaith i ddatblygu a rhannu ymarfer gorau ar draws yr amrywiaeth gyfan o faterion sy’n ymwneud â bwlio.

Fersiwn i’w Brintio