Hafan Cymraeg Hafan Cymraeg Newyddion Amdanom Ni Cysylltu â Ni I Rieni a Gofalwyr I Blant a Phobl Ifanc I Weithwyr Proffesiynol Home

Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr

Gwasanaeth Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc Gogledd Cymru

Adborth

English

English

Ysgaru a Gwahanu


Mae ysgaru’n un o’r pethau anoddaf sy’n gallu digwydd i unrhyw deulu.


Mae rhai teuluoedd yn ymdopi’n weddol ddidrafferth, ond mae llawer o deuluoedd eraill yn ei chael hi’n anodd delio â’r cyfnod cythryblus sy’n dod yn sgil ysgariad.  Gall plant gael eu rhoi yn y canol ac ym mhob achos bron, mae’n rhaid iddynt ymaddasu at newidiadau dryslyd i amgylchiadau a’u ffordd o fyw.  Efallai na chaiff eu teimladau eu cydnabod ar adeg pan fo oedolion yn anochel yn dod i delerau â’u tristwch a chyfnodau o newid mawr yn eu bywydau eu hunain.


Er bod pob plentyn yn wahanol ac y bydd yn ymateb i’r amgylchiadau newydd hyn yn ei ffordd ei hun, efallai y bydd yn ddefnyddiol nodi rhai o’r ymatebion mwyaf cyffredin a ddisgrifir isod:



Efallai yr ymddengys nad oes effaith ar rai plant ar y pryd ond efallai na fydd eu hymateb yn dod i’r amlwg tan yn ddiweddarach.


Fodd bynnag, mae llawer y gall rhieni ei wneud i leihau’r straen ar blant, a lleihau pwysau arnynt eu hunain ar yr un pryd. Nid oes ar neb eisiau gweld eu plant yn dioddeg yn ddiangen ac mae pob rhiant am wneud ei orau glas i helpu’r plant i ymaddasu at y newidiadau.


Mae’r awgrymiadau a ganlyn wedi’u casglu gan rieni sydd wedi mynd trwy’r profiad o ysgaru ac sydd wedi dysgu beth sy’n effeithiol i leihau’r straen y mae plant yn ei brofi a’r hyn nad yw’n gweithio.


Beth sy’n Gweithio?


Siarad


Dywedwch wrthynt beth sy’n digwydd.  Mae ofni’r anhysbys yn ffactor bwysig o ran achosi straen ac mae modd ei leihau trwy roi esboniad call o’r hyn sy’n digwydd nawr a’r hyn sy’n debygol o ddigwydd yn y dyfodol.  Os yw’n bosibl, dylai’r ddau riant eistedd i gael y sgwrs hon gyda’u plant.  Dylech ystyried sylwadau a barn eich plant a’u cydnabod.  Ar yr un pryd, dylech esbonio’n glir mai chi, yr oedolion, sy’n gyfrifol am wneud penderfyniadau, ac nid nhw; mae angen cynnwys plant sydd mor ifanc â 9 oed yn ogystal â phlant hŷn a phobl ifanc yn eu harddegau yn y broses o wneud penderfyniadau a gwybod bod eu barn yn cyfrif am rywbeth.


Anogwch nhw i ofyn cwestiynau ac atebwch nhw mor onest â phosibl.  Byddwch yn agored.  Nid y gwir sy’n brifo o reidrwydd, ond y ffordd mae’n cael ei ddehongli.  Er enghraifft, efallai y bydd plentyn bach yn clywed y geiriau bod ei fam a’i dad yn gwahanu ac yn tybio yn syth mai ei fai ef yw hynny.  Dim ond trwy fod yn agored am beth sy’n digwydd y mae modd osgoi’r camddealltwriaeth cyffredin hwn.


Cynnwys Eraill


Siaradwch â phobl eraill sy’n gysylltiedig â’ch plant, athrawon, rhieni, ffrindiau, arweinwyr clybiau ieuenctid at ati.  Os yw pobl yn gwybod beth sy’n digwydd, byddant yn fwy tebygol o ddeall a bod yn gefnogol i’ch plentyn.


Dylech gael cymorth i chi eich hun gan ffrindiau a theulu, nid gan eich plant!


Cydnabod Teimladau


Anogwch y plant i ddangos eu teimladau.  Mae crio’n iawn.  Mae digio’n dderbyniol yn yr amgylchiadau.  Anogwch nhw i siarad am eu teimladau a byddwch yn barod i dderbyn pa feirniadaeth bynnag y byddant efallai’n ei rhoi i chi!  Mae teimladau’n gymhleth ac mae’n debygol iawn y bydd plentyn yn ddig iawn gyda rhiant y mae’n ei garu’n fawr.  Mae derbyn bod teimladau’n normal yn rhan bwysig o leihnau eu pŵer i frifo.


Mae llawer o blant a phobl ifanc, yn ogystal ag oedolion, yn ei chael hi’n anodd siarad am deimladau a gallant fynegi eu hunain yn well trwy dynnu lluniau, gwaith celf, ysgrifennu neu gerddoriaeth.  Anogwch beth bynnag sy’n gweithio orau. Mae’n bosibl y byddwch yn dysgu pethau am eich plentyn ac amdanoch chi eich hun nad oeddech yn eu gwybod o’r blaen.


Cadw’r un arferion lle bo’n bosibl


Mae’r angen am ddiogelwch wrth wraidd ein hiechyd a’n lles emosiynol.  Rhowch sicrwydd i’ch plentyn neu’ch plant yn rheolaidd eich bod yn eu caru, atgoffwch nhw eu bod yn bwysig, a’ch bod yno iddynt.  Cofleidiwch nhw yn aml a gwnewch yn siŵr fod digonedd o gyswllt corfforol.  Os chi yw’r rhiant y bydd y plant yn ymweld ag ef yn hytrach na’r un a fydd yn aros yn y cartref, dylech sicrhau bod y plant yn gwybod bod eich cartref newydd yn gartref iddynt hwy hefyd.  Ceisiwch gadw’r un arferion.  Mae arferion cyfarwydd yn bwysig iawn o ran sicrhau bod plant yn teimlo’n saff ac yn ddiogel.  Os yw’n bosibl, trafodwch arferion gyda chyn bartner, os nad yw’n bosibl, ceisiwch beidio ag ymyrryd.  Dim ond am yr hyn sy’n digwydd yn eich cartref eich hun rydych yn gyfrifol.


Edrych am y pethau positif


I lawer o deuluoedd, mae’r gwahanu’n golygu rhoi terfyn ar ffraeo, dadlau a blynyddoedd o anhapusrwydd, yn aml.  Mae’n bryd dechrau o’r newydd yn ogystal â gadael fynd.  Mae agwedd bositif yn heintus.


Yr hyn nad yw’n gweithio



Rhowch wybod iddynt eu bod yn ddiogel


Rhowch wybod iddynt eich bod yn eu caru