Hafan Cymraeg Hafan Cymraeg Newyddion Amdanom Ni Cysylltu â Ni I Rieni a Gofalwyr I Blant a Phobl Ifanc I Weithwyr Proffesiynol Home

Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr

Gwasanaeth Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc Gogledd Cymru

Adborth

English

English

Taclo’r Termau


Ydych chi wedi meddwl erioed beth oedd ystyr term a gafodd ei ddefnyddio gan staff CAMHS?  Ar y dydalen hon rydym wedi gwneud ein gorau i egluro’r termau sy’n cael eu defnyddio yn CAMHS, sef Gwasanaeth Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc.




Anhwylderau Bwyta


Mae pobl sydd ag anhwylder bwyta yn gweld bod eu bywyd yn troi o gwmpas bwyd.  Mae anorecsia, bwlimia a gorfodaeth bwyta i gyd yn enghreifftiau o anhwylderau bwyta.


Arbenigwyr Iechyd Meddwl Cychwynnol


Gweithwyr proffesiynol sy’n gweithio’n bennaf drwy gynnig cyngor a chefnogaeth i bobl rydych yn eu hadnabod yn barod, fel athrawon.  Gallant ymweld â chi yn eich cartref neu fynd i gyfarfodydd yn yr ysgol.


Asesiad


Y cyfarfod cyntaf gyda CAMHS, pan fydd y tîm yn gwrando arnoch ac yn penderfynu ar y ffordd orau i’ch helpu.


Atebion Teuluol


Timau sy’n cael eu darparu gan Wasanaethau Plant er mwyn ei gwneud yn llai tebygol fod yn teulu’n chwalu.


CAMHS


Gwasanaethau Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc.


CAF


Fframwaith Asesu Cyffredin - ffordd i bawb gydweithio wrth wraidd penderfyniadau a wneir am eich gofal a thriniaeth.


Therapi Ymddygiad Gwybyddol (CBT)


Mae Therapi Ymddygiad Gwybyddol (CBT) yn anelu at eich helpu chi i newid y ffordd rydych yn meddwl, teimlo ac ymddwyn.


Clinig


Yr adeilad lle bydd ymgynghoriad CAMHS yn digwydd fel arfer.


Cydsyniad


Mae hyn yn golygu dweud ‘ie’ am rywbeth sy’n eich effeithio chi.  Mae cydsyniad gwybodus yn golygu eich bod yn deall yn iawn yr hyn rydych yn cytuno arno.


Cyfeirio


Mae hyn yn disgrifio’r drefn pan fydd rhywun rydych yn ei adnabod yn cysylltu


Cyfrinachedd


Mae hyn yn golygu peidio â dweud wrth bobl eraill beth rydych wedi ei ddweud wrthynt yn breifat.  Mae yna reolau am rannu gwybodaeth amdanoch, nid yw pobl yn cael gwybod dim ond beth y mae arnynt ei angen er mwyn eich helpu.  Weithiau, pan fydd staff yn boenus am eich diogelwch, efallai y bydd raid iddynt ddweud rhai pethau amdanoch wrth bobl benodol, mae hyn yn rhan o’u gwaith i’ch cadw’n ddiogel.


Cynghorwr


Gweithwyr proffesiynol sy’n eich help i archwilio teimladau am eich bywyd fel y gallwch fyfyrio am yr hyn sy’n digwydd a darganfod ffyrdd gwahanol o wneud pethau.


Cynlluniau Gofal


Cytundeb rhyngoch chi a’ch gweithiwr iechyd proffesiynol i’ch help i reoli’ch iechyd o ddydd i ddydd ac i’ch help i wella.


Dadsensiteiddio ac Ail Brosesu Symudiad Llygaid (EMDR)


Mae Dadsensiteiddio ac Ail Brosesu Symudiad Llygaid (EMDR) yn ffyrf o seicotherapi i ddatrys datblygiad anhwylderau’n gysylltiadig â thrawma sy’n cael eu hachosi pan fyddwch yn cael eich hamlygu i ddigwyddiadau bywyd anodd, trawmatig neu negyddol.


DCSF


Adran ar gyfer Plant, Ysgolion a Theuluoedd (Llywodraeth ganolog).


Deddf Iechyd Meddwl 1983


Deddf Iechyd Meddwl 1983 yw’r brif Deddf Seneddol sy’n gosod hawliau pobl sy’n cael gwasanaethau iechyd meddwl.  Mae’n galluogi’r ysbyty un ai i’ch cymell i gael eich derbyn i’r ysbyty neu i’ch atal rhag gadael yr ysbyty. Mae gweithwyr iechyd yn defnyddio’r gyfraith os ydynt yn credu ei fod yn risg i chi neud i eraill os nad ydych yn yr ysbyty.


Diagnosis Deuol


Diagnosis deuol yw’r term a ddefnyddir i ddisgrifio unigolyn sydd â diagnosis o salwch meddwl ac sydd hefyd yn camddefnyddio sylweddau, sef cyffuriau neu alcohol.


Eiriolwyr


Oedolyn sy’n gallu siarad a gweithredu ar eich rhan.


Gofalwr


Gofalwr ydy rhywun sy’n gofalu am rywun sy’n sâl, yn fregus, yn anabl neu sydd â salwch meddwl, yn cynnwys rhieni plant ag anableddau dysgu neu gorfforol.


Gweithiwr Allweddol


Mae hwn/hon yn weithiwr penodol sydd wedi ei enwi fel eich prif gyswllt a gweithiwr cefnogol yn y gwasanaeth.


Gweithiwr Cymdeithasol CAMHS


Rhywun sydd â diddordeb yn y ffordd mae eich teulu’n gweithio a sut mae hyn yn effeithio arnoch wrth i chi dyfu.  Maen nhw’n gweithio gyda chi a’ch teulu i’ch helpu i’ch cadw’n ddiogel ac i gadw’ch teulu gyda’i gilydd.


Iselder


Iselder yw un o’r problemau iechyd meddwl mwyaf cyffredin.  Mae gan bobl sydd wedi cael diagnosis o iselder clinigol deimlad parhaus o anobaith a bod pethau’n pwyso arnynt.  Mae’n bosibl y byddant yn ei chael yn anodd codi o’r gwely yn y bore.


Meddyginiaeth


Meddyginiaeth (tabledi fel arfer) sy’n cael eu rhoi i chi gan feddyg (Seiciatrydd i ddechrau fel arfer, eich meddyg teulu yn nes ymlaen efallai) i’ch helpu chi deimlo’n well ac mewn mwy o reolaeth o’ch teimladau.  Dylid cael trafodaeth ofalus gyda chi a’ch rhieni/gofalwyr cyn rhagnodi (rhoi) meddyginiaeth a dylech ofyn os nad ydych yn deall y pethau o blaid ac yn erbyn y feddyginiaeth.


NYAS


Gwasanaeth Eiriolaeth Ieuenctid Cenedlaethol.


Nyrs Glinigol Arbenigol


Nyrs wedi’i hyfforddi, sydd â diddordeb arbennig yn eich meddyliau a theimladau.  Gall hefyd eich helpu i ymdopi ag effeithiau corfforol problemau iechyd meddwl.


PRU


Uned Cyfeirio Disgyblion.


Pryder


Pryder ydy’r term a ddefnyddir i ddisgrifio profiadau fel ofn cronig, tensiwn a phyliau o banig.  Mae rhai pobl yn cael teimlad o ofn llethol sy’n eu hatal rhag cario ‘mlaen â’u bywydau bob dydd.


Rhyddhau


Pan fyddwch yn gadael CAMHS yn swyddogol.


Seiciatrydd Plant a Phobl Ifanc


Meddyg sydd wedi cael ei hyfforddi’n arbennig i weithio gyda phlant a phobl ifanc â phroblemau iechyd meddwl.  Mae’n dynodi’r broblem, ac o bosibl yn rhagnodi meddyginiaethau i chi os oes angen.


Seicolegydd Clinigol


Pobl sydd wedi eu hyfforddi i helpu plant a phobl ifanc ddeall y cysylltiadau rhwng eu meddyliau, teimladau ac ymddygiad.  Gallant awgrymu pethau i chi roi cynnig arnynt i’ch helpu i ymdopi â theimladau anodd.  Mae’n bosibl y byddant yn defnyddio gemau a phosau i’ch helpu i ddarganfod beth rydych yn ei wneud orau i’ch helpu yn yr ysgol.


Seicotherapydd


Gweithwyr proffesiynol sy’n cynnig therapi hirach a mwy dwys i weithio drwy eich teimladau a beth allai fod y tu ôl iddynt.


Therapi Chwarae


Mae’n helpu plant i ddeall teimladau dryslyd a digwyddiadau gofidus nad ydynt wedi cael y cyfle i’w trefnu’n iawn.  Yn hytrach na gorfod egluro beth sy’n eu poeni mae plant yn defnyddio chwarae i gyfathrebu.


Therapi Ymddygiad Dilechdidol (DBT)


Mae Therapi Ymddygiad Dilechdidol (DBT) yn fath o therapi ymddygiad gwybyddol.  Y brif nod ydy dysgu sgiliau i chi allu ymdopi â straen, rheoli emosiynau a gwella perthnasoedd ag eraill.


Therapydd Celf


Rhywun sy’n cynnig sesiynau siarad a deunyddiau celf i’ch helpu chi fynegi ac archwilio eich teimladau.  Mae’n bosibl y bydd therapi celf yn eich helpu i ddarganfod mwy amdanoch eich hun, sy’n gallu arwain at newidiadau positif.


Therapydd Teulu


Gweithiwr proffesiynol sy’n gweithio gyda’r teulu cyfan.  Maent yn helpu teuluoedd feddwl am newidiadau y gallant eu gwneud fel bod pawb yn cyd-dynnu’n well.


Ymarferydd Iechyd Meddwl


Wedi eu cymhwyso’n borffesiynol a’u hyfforddi mewn iechyd meddwl, mae’r rhain yn ymarferwyr sy’n darparu gwahanol fathau o therapi i blant, pobl ifanc a theuluoedd.


Ymyriad


Gair arall am driniaeth.  Mae’n golygu eich bod chi a’r staff yn CAMHS yn gweithio gyda’ch gilydd i’ch helpu chi reoli eich anawsterau.  Mae ymyrryd fel sefyll yn ffordd rhywbeth a’i atal rhag mynd dim pellach.


Ysgolion BESD


Ysgolion i blant a phobl ifanc ag anawsterau ymddygiad, emosiynol a chymdeithasol.